Files
hamedandClaude Opus 5 f2600f9922 refactor(policy): build the registries and six engines the architecture asked for
The task 09 architecture specified FieldRegistry, OperatorRegistry, six engine
classes and a stored specificity. What shipped was a single PolicySchema
constant list, six operators, one resolver and a specificity recomputed on
every booking. Each shortcut was defensible on its own; together they left the
starred risk the task itself recorded — a field can be advertised in the form
and supplied by nobody, and the rule silently never matches.

OperatorRegistry now holds all eleven operators. The five that were missing are
real capability, not ceremony: greater_or_equal and less_or_equal make boundary
rules expressible without off-by-one, not_in is the natural way to write an
exclusion, between stops "18 to 65" needing two clauses, and days_since is the
documented operator for "more than N days since" — until now every caller
computed that by hand. between is inclusive at both ends because that is what
the Persian phrasing means and what the user will type.

FieldRegistry is now the single source: it builds the form schema and extracts
the value, so a field that exists in one and not the other is impossible. It
also declares which categories each field belongs to, which is what the closed
list per category used to do separately. Adding it immediately caught its own
first case — last_visit_at was advertised and supplied nowhere, so the guard
now populates it and days_since has something to read.

The six engines are thin on purpose. They give the call site a type — "the
pricing engine" rather than "the resolver with the string pricing" — and a
place for evaluateIsolated, which the sandbox needs to answer "what would this
one rule do". Conflict resolution and effect combination stay in
PolicyResolver: six copies of that would be six places to break.

specificity is a stored column now, computed on save with the documented
weights, and the migration backfills existing rows with the same formula. Left
at zero they would all have tied and the ordering would have changed overnight.

Field names stay as they are rather than moving to the document's dotted names
(patient.age). Stored condition_json rows point at the current names on live
clinic policies; renaming them is a data migration, and the mapping is not
one-to-one — implementation_notes.md says as much.

Co-Authored-By: Claude Opus 5 (1M context) <noreply@anthropic.com>
2026-08-01 15:56:50 +03:30

463 lines
20 KiB
Markdown

# Policy — موتور قوانین شش‌دسته‌ای
اندپوینت‌های `src/Policy/*`. قوانین کلینیک را بدون تغییر کد تعریف می‌کنند: چه چیزی
انتخاب‌شدنی است، چه کسی واجد شرایط است، چه منبعی لازم است، چقدر طول می‌کشد، چه فاصله‌ای
بین جلسات باشد، و چه تخفیفی بخورد.
همهٔ مسیرها `IS_AUTHENTICATED_FULLY` می‌خواهند و به **محیط جاری** کاربر
(`entity_type`,`entity_id`) محدودند؛ قانون محیط دیگر `404` می‌دهد نه `403`.
---
## شش دسته و اثرهایشان
| دسته | فیلدهای مجاز | اثرهای مجاز | ترکیب | جای اجرا |
|---|---|---|---|---|
| `selection` | `item_count`, `item_uuids`, `catalog_category` | `forbid` | veto | `POST /api/v1/service-selection/validate` |
| `eligibility` | `patient_age`, `patient_gender`, `patient_tags`, `has_parental_consent`, `visit_count` | `forbid`, `require_flag` | veto / union | `POST /api/v1/appointment-hold` |
| `resource` | `catalog_category`, `service_uuid`, `item_count` | `require_resource`, `forbid` | union / veto | ساخت برنامهٔ نوبت |
| `timing` | `catalog_category`, `service_uuid`, `item_count`, `patient_age` | `min_duration_minutes`, `add_duration_minutes` | max / sum | ساخت برنامهٔ نوبت |
| `spacing` | `catalog_category`, `service_uuid` | `min_days_between` | max | `POST /api/v1/appointment-hold` |
| `pricing` | `patient_tags`, `visit_count`, `item_count`, `subtotal_rials` | `discount_percent`, `discount_rials` | sum | `POST /api/v1/pricing/quote` |
عملگرها (برای همهٔ دسته‌ها یکسان): `equals`, `not_equals`, `greater_than`, `less_than`,
`in`, `contains`.
**ترتیب حل تناقض:** اولویت بزرگ‌تر ← اختصاصی‌تر (شعبه ۴، سرویس ۲، دسته ۱) ← قانون
قدیمی‌تر. یک `forbid` کل عملیات را رد می‌کند حتی اگر ده قانون مجازکننده باشند.
**قانون تازه پیش‌نویس است** (`active: false`) و تا `activate` نشود اجرا نمی‌شود.
**قانون ویرایش نمی‌شود**؛ `POST /policy/{uuid}/version` نسخهٔ تازه می‌سازد و نسخهٔ قبلی در
`policy_version_logs` می‌ماند. شمارهٔ نسخه در فاکتور ثبت می‌شود
(`breakdown.sources.applied_policies[].version`).
---
## GET `/api/v1/policy-schema`
فهرست بستهٔ فیلدها، عملگرها و اثرها به تفکیک دسته. فرم ساخت قانون در پنل باید از همین
ساخته شود، نه از فهرستی که در فرانت دوباره نوشته شده باشد.
**Permission:** `IS_AUTHENTICATED_FULLY`
هر دسته `label` فارسی، فهرست `fields`، همهٔ `operators`، `field_meta` (فراداده per فیلد
شامل **عملگرهای معنادار برای همان نوع**) و `effects` با برچسب و نوع مقدار دارد.
> فرم باید عملگرها را از `field_meta[].operators` بخواند نه از `operators` کلی؛ وگرنه
> کاربر `patient_tags > 5` می‌سازد و `422` می‌گیرد بدون اینکه بفهمد چرا.
### Response `200`
```json
{
"success": true,
"data": {
"selection": {
"label": "انتخاب خدمات",
"fields": ["item_count", "item_uuids", "catalog_category"],
"operators": ["equals", "not_equals", "greater_than", "less_than", "in", "contains"],
"field_meta": [
{ "label": "تعداد موارد انتخابی", "type": "int", "key": "item_count",
"operators": ["equals", "not_equals", "greater_than", "less_than"] },
{ "label": "موارد انتخابی", "type": "list", "key": "item_uuids", "operators": ["contains"] },
{ "label": "دستهٔ کاتالوگ", "type": "uuid", "key": "catalog_category",
"operators": ["equals", "not_equals", "in"] }
],
"effects": [{ "label": "ممنوع کن", "value_type": "none", "type": "forbid", "combination": "veto" }]
},
"eligibility": {
"fields": ["patient_age", "patient_gender", "patient_tags", "has_parental_consent", "visit_count"],
"operators": ["equals", "not_equals", "greater_than", "less_than", "in", "contains"],
"effects": [
{ "type": "forbid", "combination": "veto" },
{ "type": "require_flag", "combination": "union" }
]
},
"resource": { "fields": ["catalog_category", "service_uuid", "item_count"], "operators": ["…"], "effects": [{ "type": "require_resource", "combination": "union" }, { "type": "forbid", "combination": "veto" }] },
"timing": { "fields": ["catalog_category", "service_uuid", "item_count", "patient_age"], "operators": ["…"], "effects": [{ "type": "min_duration_minutes", "combination": "max" }, { "type": "add_duration_minutes", "combination": "sum" }] },
"spacing": { "fields": ["catalog_category", "service_uuid"], "operators": ["…"], "effects": [{ "type": "min_days_between", "combination": "max" }] },
"pricing": { "fields": ["patient_tags", "visit_count", "item_count", "subtotal_rials"], "operators": ["…"], "effects": [{ "type": "discount_percent", "combination": "sum" }, { "type": "discount_rials", "combination": "sum" }] }
}
}
```
---
## GET `/api/v1/policies`
فهرست قوانین محیط جاری.
| Query | Type | Description |
|---|---|---|
| `category` | string | یکی از شش دسته؛ نامعتبر → `422` |
### Response `200`
```json
{
"success": true,
"data": [
{
"uuid": "f2e97553-835d-41c9-b465-49107821d7d2",
"category": "timing",
"name": "حداقل یک ساعت برای لیزر",
"condition": { "match": "all", "conditions": [{ "field": "item_count", "operator": "greater_than", "value": 1 }] },
"effects": [{ "type": "min_duration_minutes", "value": 90 }],
"priority": 10,
"version": 2,
"active": true,
"valid_from": null,
"valid_to": null,
"address_uuid": null,
"service_uuid": null,
"catalog_category_uuid": null,
"specificity": 0
}
]
}
```
---
## POST `/api/v1/policy`
ساخت قانون. خروجی همیشه `active: false` است.
### Request Body
```json
{
"category": "timing",
"name": "حداقل یک ساعت برای لیزر",
"priority": 10,
"condition": {
"match": "all",
"conditions": [{ "field": "item_count", "operator": "greater_than", "value": 1 }]
},
"effects": [{ "type": "min_duration_minutes", "value": 60 }]
}
```
| Field | Type | Required | Description |
|---|---|---|---|
| `template` | string | — | کلید یک الگو از `GET /policy-templates`؛ اگر بیاید، `category`/`condition`/`effects` از الگو ساخته می‌شوند |
| `values` | object | — | مقادیر ورودی‌های همان الگو |
| `category` | string | ✅ (بدون `template`) | یکی از شش دسته |
| `name` | string | ✅ | نام قابل‌فهم؛ در پیام ممنوعیت به کاربر نشان داده می‌شود |
| `condition` | object | — | `{match: "all"\|"any", conditions: [...]}` — خالی یعنی «همیشه» |
| `condition.conditions[].field` | string | ✅ | باید در فهرست فیلدهای همان دسته باشد |
| `condition.conditions[].operator` | string | — | پیش‌فرض `equals` |
| `condition.conditions[].value` | mixed | — | برای `in`/`contains` آرایه |
| `effects` | array | — | حداقل یک اثر؛ هر اثر `{type, value}` و برای `forbid` می‌تواند `reason` داشته باشد |
| `priority` | int | — | پیش‌فرض `0`؛ بزرگ‌تر برنده |
| `valid_from` / `valid_to` | int\|null | — | Unix؛ `valid_to` باید بعد از `valid_from` باشد |
| `address_uuid` | string\|null | — | محدود کردن به یک شعبه (اختصاصی‌بودن ۴) |
| `service_uuid` | string\|null | — | محدود کردن به یک سرویس (۲) |
| `catalog_category_uuid` | string\|null | — | محدود کردن به یک دستهٔ کاتالوگ (۱) |
### Response `201`
```json
{
"success": true,
"data": {
"uuid": "f2e97553-835d-41c9-b465-49107821d7d2",
"category": "timing",
"name": "حداقل یک ساعت برای لیزر",
"condition": { "match": "all", "conditions": [{ "field": "item_count", "operator": "greater_than", "value": 1 }] },
"effects": [{ "type": "min_duration_minutes", "value": 60 }],
"priority": 10,
"version": 1,
"active": false,
"valid_from": null,
"valid_to": null,
"address_uuid": null,
"service_uuid": null,
"catalog_category_uuid": null,
"specificity": 0
}
}
```
### Errors
| Code | HTTP | Description |
|---|---|---|
| `ERR_VALIDATION_001` | 422 | دستهٔ نامعتبر، فیلد/عملگر/اثر خارج از فهرست دسته، کلید ناشناس در `condition`، `valid_to` قبل از `valid_from` |
| `ERR_VALIDATION_002` | 422 | نام خالی یا `effects` خالی |
| `ERR_NOT_FOUND_001` | 404 | `address_uuid` / `service_uuid` / `catalog_category_uuid` خارج از محیط جاری |
فیلد خارج از دسته:
```json
{
"success": false,
"data": null,
"errors": [{
"code": "ERR_VALIDATION_001",
"message": "فیلد «subtotal_rials» برای دستهٔ «timing» مجاز نیست. مجازها: catalog_category، service_uuid، item_count، patient_age",
"field": "condition"
}]
}
```
اثر خارج از دسته:
```json
{
"success": false,
"data": null,
"errors": [{
"code": "ERR_VALIDATION_001",
"message": "اثر «discount_percent» با دستهٔ «timing» سازگار نیست. مجازها: min_duration_minutes، add_duration_minutes",
"field": "effects"
}]
}
```
> کلید ناشناس در ریشهٔ `condition` (مثلاً `{"all": [...]}` به‌جای
> `{"match": "all", "conditions": [...]}`) هم `422` می‌گیرد — چون شرطِ خالی «همیشه صادق»
> است و قانون بی‌سروصدا روی همه‌چیز اجرا می‌شد.
---
## GET `/api/v1/policy/{uuid}`
قانون به‌همراه **همهٔ نسخه‌هایش**.
### Response `200`
```json
{
"success": true,
"data": {
"uuid": "f2e97553-835d-41c9-b465-49107821d7d2",
"category": "timing",
"name": "حداقل یک ساعت برای لیزر",
"condition": { "match": "all", "conditions": [{ "field": "item_count", "operator": "greater_than", "value": 1 }] },
"effects": [{ "type": "min_duration_minutes", "value": 90 }],
"priority": 10,
"version": 2,
"active": true,
"valid_from": null,
"valid_to": null,
"address_uuid": null,
"service_uuid": null,
"catalog_category_uuid": null,
"specificity": 0,
"versions": [
{ "version": 1, "snapshot": { "…": "متن کامل نسخهٔ ۱" }, "created_at": 1785480121 },
{ "version": 2, "snapshot": { "…": "متن کامل نسخهٔ ۲" }, "created_at": 1785480121 }
]
}
}
```
### Errors
| Code | HTTP | Description |
|---|---|---|
| `ERR_NOT_FOUND_001` | 404 | قانون نیست یا متعلق به محیط دیگری است |
---
## POST `/api/v1/policy/{uuid}/version`
نسخهٔ تازه. بدنه همان فیلدهای `POST /policy` است (هرچه بفرستید جایگزین می‌شود، بقیه
دست‌نخورده می‌ماند). `version` یکی بالا می‌رود و متن قبلی در تاریخچه می‌ماند.
### Response `200`
```json
{
"success": true,
"data": {
"uuid": "f2e97553-835d-41c9-b465-49107821d7d2",
"effects": [{ "type": "min_duration_minutes", "value": 90 }],
"version": 2,
"active": true,
"…": "بقیهٔ فیلدها مثل GET"
}
}
```
---
## POST `/api/v1/policy/{uuid}/activate` · `/deactivate`
روشن و خاموش کردن. قانون خاموش در هیچ محاسبه‌ای شرکت نمی‌کند.
### Response `200`
همان بدنهٔ قانون با `active` به‌روزشده.
---
## اثر قوانین روی اندپوینت‌های دیگر
| اندپوینت | چه تغییری می‌بینید |
|---|---|
| `POST /api/v1/service-selection/validate` | خطای `policy_forbidden` در `errors[]` وقتی قانون `selection` انتخاب را رد کند |
| `POST /api/v1/appointment-plan/preview` | `total_minutes` با `min_duration_minutes`/`add_duration_minutes` بزرگ می‌شود؛ نقشِ `require_resource` به اولین بخشِ حضور بیمار اضافه می‌شود |
| `POST /api/v1/appointment-hold` | `422` وقتی قانون `eligibility` بیمار را رد کند، پرچم لازم نیامده باشد، یا فاصلهٔ `spacing` رعایت نشده باشد |
| `POST /api/v1/pricing/quote` | تخفیف قوانین `pricing` به تخفیف دستی **اضافه** می‌شود و در `breakdown.sources.applied_policies` با `uuid`، `name` و `version` ثبت می‌شود |
---
## آزمایشگاه قانون (تسک ۱۰)
### GET `/api/v1/policy-templates`
الگوهای آماده. کاربر الگو را انتخاب می‌کند و فقط چند مقدار پر می‌کند؛ `condition` و
`effects` سمت سرور ساخته می‌شوند و از همان اعتبارسنجی عادی رد می‌شوند.
```json
{
"success": true,
"data": [
{
"key": "vip_discount",
"title": "تخفیف بیمار وفادار",
"description": "بیمارانی که بیش از N ویزیت داشته‌اند، درصدی تخفیف بگیرند.",
"category": "pricing",
"inputs": [
{ "key": "visit_count", "type": "int", "label": "بیشتر از چند ویزیت", "min": 1, "max": 100 },
{ "key": "percent", "type": "int", "label": "درصد تخفیف", "min": 1, "max": 100 }
]
}
]
}
```
ساخت قانون با الگو:
```json
POST /api/v1/policy
{ "name": "تخفیف مشتری وفادار", "template": "vip_discount", "values": { "visit_count": 3, "percent": 15 } }
```
الگوهای موجود: `min_days_between_sessions` · `complex_min_duration` ·
`extra_time_for_many_items` · `surgery_needs_surgeon` · `minor_needs_consent` ·
`vip_discount`.
### POST `/api/v1/policy/{uuid}/simulate`
اجرای قانون روی نوبت‌های واقعیِ گذشته، **بدون نوشتن هیچ چیز** جز خودِ نتیجه.
| Field | Type | Required | Description |
|---|---|---|---|
| `sample_size` | int | — | پیش‌فرض ۵۰، سقف ۲۰۰ |
نمونه به دامنهٔ خود قانون محدود می‌شود (شعبه/سرویس/دسته)، وگرنه «۰٪ تحت تأثیر» فقط
یعنی نمونه اشتباه بوده.
#### Response `201`
```json
{
"success": true,
"data": {
"uuid": "…",
"policy_uuid": "…",
"policy_version": 1,
"sample_size": 4,
"affected_count": 3,
"affected_percent": 75,
"severity": "high",
"created_at": 1785480121,
"rows": [
{
"appointment_uuid": "…",
"patient_name": "ز. احمدی",
"slot_start": 1785000000,
"before": "2,000,000 ریال",
"after": "1,500,000 ریال",
"reason": "500,000 ریال تخفیف"
}
],
"warning": null
}
}
```
| شدت | نسبت تحت تأثیر | معنی |
|---|---|---|
| `none` | ۰٪ | **هشدار** — شرط احتمالاً هرگز برقرار نمی‌شود |
| `low` | ۱–۲۰٪ | اثر محدود |
| `medium` | ۲۱–۶۰٪ | بخش قابل‌توجه |
| `high` | > ۶۰٪ | بیشتر نوبت‌ها؛ احتمالاً اشتباه نوشته شده |
محیطی که هیچ نوبت گذشته‌ای ندارد `201` می‌گیرد با `sample_size: 0`, `severity: "none"` و
`warning: "داده‌ای برای آزمایش نیست"` — وگرنه کلینیک تازه هرگز نمی‌توانست قانونی فعال کند.
### GET `/api/v1/policy/{uuid}/simulations`
ده اجرای آخر، جدیدترین اول.
### شرط تازهٔ `activate`
`POST /api/v1/policy/{uuid}/activate` حالا یک اجرای آزمایشیِ **همین نسخه** لازم دارد:
```json
{
"success": false,
"data": null,
"errors": [{
"code": "ERR_VALIDATION_001",
"message": "ابتدا قانون را آزمایش کنید و نتیجه را ببینید",
"field": "simulation"
}]
}
```
آزمایش نسخهٔ ۱ اجازهٔ فعال‌سازی نسخهٔ ۲ را نمی‌دهد.
### صفحه‌های پنل
| مسیر | صفحه |
|---|---|
| `/admin/policies` | فهرست قوانین |
| `/admin/policies/new` | ساخت با الگو یا حالت پیشرفته |
| `/admin/policies/{uuid}/simulate` | گزارش آزمایش + دکمهٔ فعال‌سازی |
## اعتبار نسخهٔ تازه
`POST /policy/{uuid}/version` مقدار `valid_from` در گذشته را **رد می‌کند** (۴۲۲). نوبت‌های
گذشته با متن قبلی حساب شده‌اند و ردپای قیمتشان به نسخه اشاره می‌کند؛ اعتبارِ عقب‌رونده
یعنی آن ارجاع قانونی را توصیف کند که آن روز وجود نداشت. روی نسخهٔ نخست آزاد است.
## فیلدِ غایب در شرط
شرطی که فیلدش در حقایق درخواست نباشد **رد** می‌شود (نه نادیده گرفته) و یک `warning` با
نام قانون و فهرست حقایق موجود لاگ می‌شود. رد کردنِ خاموش یعنی قانونی که هر بار به این خط
می‌رسد عملاً خاموش است و کسی خبردار نمی‌شود.
## رجیستری‌ها و شش موتور
| کلاس | مسئولیت |
|---|---|
| `OperatorRegistry` | یازده عملگر بند ۸، فیلترشده per نوع فیلد |
| `FieldRegistry` | فهرست فیلدها + استخراج مقدار + دسته‌های مجاز — **یک منبع** |
| `PolicyEngine` و شش زیرکلاس | `evaluate()` و `evaluateIsolated()` per دسته |
| `PolicyResolver` | حل تناقض و ترکیب اثرها — یک بار، نه شش بار |
عملگرها: `equals` · `not_equals` · `greater_than` · `greater_or_equal` · `less_than` ·
`less_or_equal` · `in` · `not_in` · `between` · `contains` · `days_since`.
`between` بازهٔ **بسته** است (`[min, max]`) چون «بین ۱۸ تا ۶۵ سال» در فارسی هر دو سر را
شامل می‌شود. `days_since` روی فیلد زمانی کار می‌کند (`last_visit_at`) و «بیش از N روز
گذشته» را می‌سنجد؛ مقدار صفر یعنی «هرگز» و شرط را رد می‌کند.
`FieldRegistry` هم schema فرم را می‌سازد و هم مقدار را استخراج می‌کند. یکی بودنشان همان
چیزی است که خطرِ ثبت‌شدهٔ تسک ۰۹ را می‌بندد: فیلدی که در فرم باشد و هیچ‌کس نسازدش،
بی‌صدا «همیشه‌رد» می‌شود.
شش موتور فقط **تایپ** می‌دهند: نقطهٔ مصرف می‌گوید «موتور قیمت» نه «resolver با رشتهٔ
pricing». منطقشان یکی است و در `PolicyResolver` می‌ماند — شش کپی یعنی شش جای شکستن.
## `specificity`
هنگام **ذخیره** حساب و ذخیره می‌شود:
| وزن | شرط |
|---|---|
| ۸ | شعبهٔ مشخص |
| ۴ | سرویس مشخص |
| ۲ | دستهٔ کاتالوگ مشخص |
| ۱ | هر شرط اضافه |
محاسبه در زمان اجرا یعنی کاری که یک بار در عمر قانون کافی بود در هر رزرو تکرار شود؛
ذخیره‌شدنش یعنی می‌شود روزی مرتب‌سازی را به SQL برد. مهاجرت `Version20260801122211`
قانون‌های موجود را با همان فرمول پر می‌کند، وگرنه همه صفر می‌ماندند و ترتیب حل تناقض
یک‌شبه عوض می‌شد.