Files
clinicpro/docs/scenarios/irimc-doctor-import-ownership.md
hamed f30bf5dfbd Add scenario documentation for importing doctors from IRIMC and managing profile ownership
- Introduced a new document outlining the process for importing a dataset of 160 doctors from the IRIMC system into Clinic Pro.
- Defined a new ownership model to handle doctors without a user account, allowing for management by a system owner.
- Documented the technical design changes required in the database and API for the import process.
- Included detailed steps for the import command, field mappings, and validation rules.
- Specified the workflow for claiming profiles by real doctors and the admin approval process.
2026-07-11 08:43:26 +03:30

25 KiB
Raw Permalink Blame History

سناریو: ایمپورت پزشکان سازمان نظام پزشکی و مدیریت مالکیت پروفایل

نسخه: ۱.۰ — تاریخ: ۱۴۰۵/۰۴/۱۹ (۲۰۲۶-۰۷-۱۰) دامنه: clinicpro (بک‌اند + پنل ادمین) · nobat724_front (سایت عمومی) · clinic-pro-tauri (اپ دسکتاپ) وضعیت: پیش‌نویس طراحی برای پیاده‌سازی


۱. خلاصه اجرایی

یک دیتاست ۱۶۰ نفره از پزشکان از سامانه استعلام اعضای سازمان نظام پزشکی (membersearch.irimc.org) استخراج شده است. هدف، وارد کردن این پزشکان به Clinic Pro است تا در سایت عمومی Nobat724 نمایش داده شوند، پیش از آنکه پزشک واقعی در سیستم ثبت‌نام کرده باشد.

مشکل محوری: در مدل داده‌ی فعلی، هر پزشک (Doctor) به‌صورت اجباری و یک‌به‌یک و یکتا به یک کاربر (User) متصل است، و هر کاربر نیز الزاماً یک شماره موبایل یکتا و غیرتهی دارد. اما رکوردهای سازمان نظام پزشکی فاقد شماره موبایل هستند (mobileNumber: null). بنابراین نه می‌توان کاربر ساخت (چون موبایل لازم است) و نه می‌توان یک پزشک را بدون کاربر ذخیره کرد.

این سند یک مدل «مالکیت پروفایل» (Profile Ownership) طراحی می‌کند که در آن پزشکان ایمپورت‌شده در حالت «بدون‌مالک» (unclaimed) ذخیره و مدیریت می‌شوند، و بعداً از طریق یک فرایند احراز هویت‌شده در Nobat724 به پزشک واقعی منتقل (claim/transfer) می‌شوند.


۲. مسئله و محدودیت‌های سیستم فعلی

پیش از طراحی راه‌حل، محدودیت‌های واقعی کد فعلی مستند می‌شوند (منبع: src/Doctor/Entity/Doctor.php, src/Auth/Entity/User.php, src/Doctor/Controller/DoctorController.php).

محدودیت جزئیات کد فعلی پیامد برای ایمپورت
کاربر برای پزشک اجباری است Doctor::$userOneToOne، JoinColumn(nullable: false, onDelete: RESTRICT) نمی‌توان پزشک بدون کاربر ذخیره کرد.
رابطه پزشک↔کاربر یکتاست UniqueConstraint idx_doctors_user (user_id) نمی‌توان چند پزشک را به یک کاربر مشترک وصل کرد — ایده‌ی «همه به یک کاربر سیستمی» با این قید نقض می‌شود.
موبایل کاربر اجباری و یکتاست User::$mobileNumberNOT NULL، UniqueConstraint uniq_mobile بدون موبایل نمی‌توان User ساخت؛ داده‌ی نظام پزشکی موبایل ندارد.
ساخت پزشک به کاربر لاگین‌شده گره خورده DoctorController::create() از #[CurrentUser] User $user استفاده می‌کند و اگر همان کاربر پزشک داشته باشد خطای ۴۰۹ می‌دهد مسیر فعلی ساخت پزشک برای ایمپورت انبوه مناسب نیست.
medical_system_code یکتا نیست Doctor::$medicalSystemCodenullable, بدون unique برای جلوگیری از ایمپورت تکراری و برای تطبیق هنگام claim، باید کلید طبیعی یکتا شود.

نتیجه‌گیری کلیدی طراحی

خواسته‌ی اولیه («همه‌ی پزشکان ایمپورت‌شده به یک کاربر سیستمی اختصاص یابند») به‌دلیل قید یکتای user_id روی جدول doctors مستقیماً قابل اجرا نیست. بنابراین یکی از دو مسیر زیر لازم است، و این سند گزینه A را توصیه می‌کند:

  • گزینه A (توصیه‌شده): جداسازی «مالکیت» از «کاربر». ستون Doctor.user اختیاری (nullable) می‌شود. یک کاربر سیستمی به‌نام «مالک سیستمی» (System Owner) صرفاً به‌عنوان مدیرِ منطقیِ پزشکان بدون‌مالک عمل می‌کند (نه از طریق ستون user_id، بلکه از طریق فیلد جدید managed_by). این کار قید یکتا را نقض نمی‌کند و مدل تمیزتری می‌سازد.
  • گزینه B (جایگزین کم‌تغییر): کاربر جانشین (Placeholder User) به‌ازای هر پزشک. برای هر پزشک یک User غیرفعال با شناسه‌ی مصنوعی (مثلاً موبایل رزروشده‌ی IRIMC-<code>) ساخته می‌شود. اسکیمای doctors تقریباً دست‌نخورده می‌ماند اما جدول users با ۱۶۰ کاربر جعلی شلوغ می‌شود و هنگام claim باید ادغام (merge) انجام شود.

مقایسه و تصمیم نهایی در بخش ۱۳ آمده است.


۳. مدل مفهومی مالکیت (Ownership Model)

هر پروفایل پزشک یکی از این وضعیت‌های مالکیت را دارد:

  • unclaimed (بدون‌مالک): ایمپورت‌شده از نظام پزشکی، هنوز به پزشک واقعی وصل نشده. توسط «مالک سیستمی» مدیریت می‌شود. در Nobat724 نمایش داده می‌شود اما قابل ویرایش توسط عموم نیست و نوبت‌دهی آنلاین آن پیش‌فرض غیرفعال است.
  • pending_transfer (در انتظار انتقال): پزشک واقعی درخواست تصاحب داده و در حال احراز هویت / انتظار تأیید ادمین است.
  • claimed (تصاحب‌شده): مالکیت به پزشک واقعی منتقل شده؛ پروفایل به کاربر واقعی او متصل است و او کنترل کامل دارد.

منبع پروفایل نیز ثبت می‌شود:

  • source: irimc (نظام پزشکی) یا manual (ساخت دستی/ثبت‌نام عادی — رفتار فعلی).
  • source_ref: شناسه‌ی یکتای رکورد مبدأ (profile_url id یا medicalSystemCode) برای idempotency و ممیزی.

۴. بخش اول — ایمپورت پزشکان نظام پزشکی

۴.۱ کاربر «مالک سیستمی»

یک کاربر ویژه یک‌بار ساخته می‌شود (از طریق دستور کنسول، هم‌سبک CreateAdminCommand):

  • موبایل رزروشده و ثابت، مثلاً 0000000000 (خارج از فضای شماره‌های واقعی ایران، ۱۱ رقمی نامعتبر).
  • نقش‌ها: ['ROLE_USER', 'ROLE_ADMIN'] یا نقش اختصاصی ROLE_SYSTEM_OWNER.
  • status = 0 (غیرفعال برای لاگین) تا امکان ورود با آن وجود نداشته باشد.
  • real_name = 'مالک سیستمی نوبت۷۲۴'.

این کاربر صاحب user_id پزشکان نیست (چون یکتاست)؛ بلکه شناسه‌اش در ستون جدید Doctor.managed_by قرار می‌گیرد تا مشخص باشد این پزشکان توسط پلتفرم مدیریت می‌شوند و بعداً قابل واگذاری‌اند.

۴.۲ نگاشت فیلدها از doctors.json

هر رکورد ورودی به این شکل به موجودیت Doctor نگاشت می‌شود:

فیلد ورودی (JSON) مقصد در Doctor توضیح
name name مثلاً «دکتر فرخنده حسینی»
gender (woman/man) gender با Doctor::GENDERS سازگار است
medicalSystemCode medical_system_code + source_ref کلید طبیعی یکتا برای dedup
mobileNumber (null) mobile_number = null اجازه دارد null بماند
degree (general) degree با Doctor::DEGREES سازگار است
info info «دکترای حرفه‌ای پزشکی»
specialty_id / specialty_uuid رابطه specialties تطبیق با جدول specialties (fallback با uuid)
state_id / state_uuid رابطه provinces استان محل فعالیت
city_id / city_uuid رابطه cities شهر محل فعالیت
images ([]) images خالی → null
socialMedia social_media نگاشت به کلیدهای مجاز
profile_url / source_url متادیتای ایمپورت برای ممیزی و لینک بازبینی

فیلدهای ثابت هنگام ایمپورت: owner_status = 'unclaimed'، source = 'irimc'، managed_by = <systemOwnerId>، active_doctor_appointment = false (تا وقتی مالک واقعی برنامه‌ی کاری تعریف کند نوبت‌دهی روشن نشود).

۴.۳ قواعد Idempotency و اعتبارسنجی

  • کلید یکتای ایمپورت: (source = 'irimc', medical_system_code). اجرای مجدد ایمپورت رکورد موجود را به‌روزرسانی می‌کند نه تکراری‌سازی.
  • رکوردهای بدون medicalSystemCode رد و در گزارش ایمپورت لاگ می‌شوند.
  • تطبیق تخصص/استان/شهر ابتدا با *_id و در صورت نبود، با *_uuid انجام می‌شود؛ عدم تطبیق باعث رد کل رکورد نمی‌شود بلکه فقط آن رابطه خالی می‌ماند و در گزارش ثبت می‌شود.
  • خروجی دستور ایمپورت: تعداد ساخته‌شده / به‌روزشده / ردشده + مسیر فایل گزارش.

۴.۴ روش اجرا

دستور کنسول اختصاصی (هم‌سبک SeedDemoDataCommand و SeedCategoriesCommand):

ddev exec php bin/console app:doctors:import-irimc var/import/doctors.json --dry-run
ddev exec php bin/console app:doctors:import-irimc var/import/doctors.json

--dry-run فقط گزارش می‌دهد و چیزی ذخیره نمی‌کند. ایمپورت درون یک تراکنش دیتابیس و به‌صورت دسته‌ای (batch/flush هر ۵۰ رکورد) انجام می‌شود.


۵. طراحی فنی دیتابیس

تغییرات روی موجودیت Doctor (به‌همراه یک migration در migrations/):

doctors:
  user_id           INT NULL            -- تغییر از NOT NULL به NULL (گزینه A)
  managed_by        INT NULL            -- FK به users.id؛ کاربر «مالک سیستمی»
  owner_status      VARCHAR(20) NOT NULL DEFAULT 'claimed'
                                        -- unclaimed | pending_transfer | claimed
  source            VARCHAR(20) NOT NULL DEFAULT 'manual'   -- irimc | manual
  source_ref        VARCHAR(100) NULL   -- شناسه رکورد مبدأ
  claimed_at        INT NULL
  medical_system_code VARCHAR(25) NULL  -- (موجود) + ایندکس یکتای جزئی

قیود و ایندکس‌ها:

  • حذف/تعدیل UniqueConstraint idx_doctors_user: یکتایی فقط باید برای پزشکانِ دارای کاربر اعمال شود. چون MariaDB از partial unique index پشتیبانی مستقیم ندارد، یکتایی user_id در سطح اپلیکیشن (هنگام claim) تضمین می‌شود و ایندکس دیتابیس به INDEX ساده تبدیل می‌شود.
  • ایندکس یکتای طبیعی: UNIQUE (source, medical_system_code) برای idempotency ایمپورت.
  • ایندکس owner_status برای فیلتر سریع «پزشکان بدون‌مالک».

سازگاری با داده‌ی موجود: تمام پزشکان فعلی هنگام migration مقدار owner_status = 'claimed' و source = 'manual' می‌گیرند تا رفتارشان تغییر نکند.

نکته سازگاری: طبق CLAUDE.md، medical_system_code تا الان nullable و بدون یکتایی بوده؛ پیش از افزودن ایندکس یکتا باید داده‌ی موجود از نظر تکراری بودن پاک‌سازی شود.


۶. طراحی API (بک‌اند clinicpro)

پاسخ‌ها از پوشش BaseController پیروی می‌کنند: { success, data } / { success, errors } / صفحه‌بندی { data, meta }. مطابق قانون پروژه، هر تغییر کنترلر باید در docs/api/* هم مستند شود.

۶.۱ ایمپورت (داخلی / ادمین)

معمولاً از طریق دستور کنسول انجام می‌شود؛ در صورت نیاز به تریگر از پنل ادمین:

POST /api/v1/admin/doctors/import-irimc      [ROLE_ADMIN]
  body: { source_url?, dry_run?: bool, records: [...] }
  → 200 { success, data: { created, updated, skipped, report_url } }

۶.۲ فهرست پزشکان بدون‌مالک

اندپوینت موجود GET /api/v1/doctors با فیلتر جدید owner_status توسعه می‌یابد تا هم برای پنل ادمین و هم برای صفحه‌ی «تصاحب پروفایل» در Nobat724 قابل‌استفاده باشد:

GET /api/v1/doctors?owner_status=unclaimed&search=&city_id=&specialty_id=
  → 200 { success, data: [...], meta }

۶.۳ درخواست تصاحب (Claim) — عمومی و احراز هویت‌شده

POST /api/v1/doctor/{uuid}/claim            [IS_AUTHENTICATED_FULLY]
  body: { national_code, medical_system_code, activity_time? }
  قواعد:
   - پروفایل باید owner_status = 'unclaimed' باشد، وگرنه 409.
   - medical_system_code ورودی باید با رکورد پزشک مطابقت کند، وگرنه 422.
   - کاربر لاگین‌شده (که موبایلش قبلاً با OTP تأیید شده) نباید از قبل پزشکِ دیگری داشته باشد.
   - رکورد به pending_transfer می‌رود و یک ClaimRequest ثبت می‌شود.
  → 202 { success, data: { claim_id, status: 'pending_transfer' } }

۶.۴ تأیید/رد توسط ادمین و نهایی‌سازی انتقال

GET   /api/v1/admin/doctor-claims?status=pending        [ROLE_ADMIN]
POST  /api/v1/admin/doctor-claims/{claimId}/approve      [ROLE_ADMIN]
POST  /api/v1/admin/doctor-claims/{claimId}/reject       [ROLE_ADMIN] { reason }

هنگام approve، عملیات انتقال مالکیت (بخش ۷) به‌صورت اتمیک اجرا می‌شود.

امکان «انتقال خودکار» (بدون ادمین) نیز قابل تعریف است: اگر national_code کاربر تأییدشده باشد و medical_system_code و نام کاملاً منطبق باشند، سیستم می‌تواند مستقیماً claim را تأیید کند. تصمیم پیش‌فرض این سند: تأیید ادمین اجباری برای فاز اول (بخش ۱۳).


۷. بخش دوم — مکانیزم انتقال مالکیت

جریان کامل تصاحب پروفایل توسط پزشک واقعی:

  1. کشف: پزشک در Nobat724 نام خود را می‌بیند (پروفایل unclaimed) و روی «این پروفایل من است» کلیک می‌کند.
  2. احراز هویت پایه: اگر لاگین نیست، با موبایل + OTP ثبت‌نام/ورود می‌کند. در این مرحله یک User واقعی با موبایل واقعی ساخته می‌شود (مسیر عادی auth موجود).
  3. تطبیق هویت: فرم تصاحب، national_code و medical_system_code را می‌گیرد و با رکورد پزشک تطبیق می‌دهد (POST .../claim). پروفایل به pending_transfer می‌رود.
  4. بازبینی: ادمین در پنل، درخواست را با profile_url سازمان نظام پزشکی بازبینی و approve/reject می‌کند.
  5. نهایی‌سازی انتقال (اتمیک):
    • Doctor.user = کاربر واقعی پزشک (پر شدن ستونی که تا الان null بود).
    • Doctor.managed_by = null؛ owner_status = 'claimed'؛ claimed_at = time().
    • افزودن ROLE_DOCTOR به کاربر واقعی (همان منطق موجود در DoctorController::create).
    • از این پس ویرایش پروفایل توسط خود پزشک از طریق PATCH /api/v1/doctor/{uuid} مجاز است (چک مالکیت فعلی getUser()->getId() === user اکنون درست کار می‌کند).
  6. اطلاع‌رسانی: پیامک/نوتیف تأیید به پزشک (هم‌سبک Sms موجود).

قواعد یکتایی هنگام انتقال: چون یک کاربر واقعی نباید صاحب دو پزشک شود، پیش از اتصال باید بررسی شود که user_id مقصد در جدول doctors تکراری نشود (تضمین در سطح اپلیکیشن، جایگزین قید یکتای حذف‌شده).


۸. اتصال با Nobat724 (nobat724_front)

مصرف‌کننده‌ی API از طریق services/response.js است (که هم‌اکنون getDoctors, postDoctor, ... را دارد). تغییرات لازم:

  • نمایش پزشکان بدون‌مالک: فهرست فعلی پزشکان (api/v1/doctors) به‌طور خودکار پزشکان unclaimed را هم شامل می‌شود؛ در کارت پزشک، به‌جای دکمه‌ی «رزرو نوبت»، دکمه‌ی «این پروفایل من است / تکمیل پروفایل» نمایش داده می‌شود چون active=false است.
  • صفحه/فرم تصاحب: فراخوانی POST api/v1/doctor/{uuid}/claim پس از ورود با OTP. نگهداری access_token/refresh_token در کوکی (مطابق الگوی فعلی Nobat724).
  • زبان/تقویم: تمام رشته‌های جدید فارسی و تاریخ‌ها جلالی (شمسی) بمانند.
  • رعایت قرارداد: تغییر قالب پاسخ در بک‌اند باید در nobat724_front/services/response.js هم منعکس شود، چون در زمان build خطا نمی‌دهد.

۹. اثر بر clinic-pro-tauri

اپ دسکتاپ نیز کلاینت همان API است (src/service/response.js) و از CASL برای نقش‌ها استفاده می‌کند (clinic, doctor, clinic_doctor, secretary).

  • اگر لیست پزشکان در اپ نمایش داده می‌شود، باید فیلد owner_status و رفتار active=false را مدیریت کند (پزشک بدون‌مالک قابل رزرو آنلاین نیست).
  • مرز sync آفلاین/آنلاین این اپ هنوز کامل نگاشت نشده؛ پیش از فرض هم‌ترازی، رفتار owner_status در دیتابیس محلی SQLite باید بررسی شود (طبق هشدار AGENTS.md).
  • برای فاز اول، تغییر در Tauri اختیاری است؛ فقط در صورتی که این اپ پزشکان unclaimed را نشان دهد لازم می‌شود.

۱۰. جریان کاربری (خلاصه‌ی گام‌به‌گام)

[نظام پزشکی JSON] → دستور ایمپورت → پزشکِ unclaimed (managed_by = System Owner)
         │
         ▼
   نمایش در Nobat724 (active=false، بدون نوبت آنلاین)
         │  پزشک واقعی: «این پروفایل من است»
         ▼
   ورود با موبایل + OTP  →  ساخت User واقعی
         │
         ▼
   فرم تصاحب (کد ملی + کد نظام پزشکی) → POST /claim → pending_transfer
         │
         ▼
   بازبینی ادمین (approve) → انتقال اتمیک:
        user_id=واقعی، owner_status=claimed، +ROLE_DOCTOR
         │
         ▼
   پزشک پروفایل و برنامه‌ی کاری را کامل می‌کند → active=true → نوبت‌دهی آنلاین فعال

۱۱. حالات مرزی و قواعد کسب‌وکار

  • درخواست تصاحب هم‌زمان دو نفر برای یک پروفایل: فقط اولین pending_transfer پذیرفته می‌شود؛ بقیه با ۴۰۹ رد می‌شوند تا تعیین تکلیف قبلی روشن شود.
  • کاربری که قبلاً پزشک دارد: نمی‌تواند پروفایل دوم را تصاحب کند (قید یکتای منطقی user_id).
  • عدم تطابق کد نظام پزشکی: رد با ۴۲۲ و بدون تغییر وضعیت.
  • رد توسط ادمین: پروفایل به unclaimed بازمی‌گردد و برای تصاحب مجدد آزاد می‌شود.
  • حذف پزشک بدون‌مالک: مجاز برای ادمین (مسیر فعلی DELETE); اما پزشکِ claimed طبق رفتار فعلی محافظت می‌شود.
  • ایمپورت مجدد یک پزشکِ از قبل claimed: فیلدهای هویتی به‌روز نمی‌شوند (مالک واقعی اولویت دارد)؛ فقط در گزارش «skipped/claimed» ثبت می‌شود.
  • نوبت‌دهی: تا زمانی که پروفایل unclaimed است، active_doctor_appointment=false و برنامه‌ی کاری وجود ندارد؛ لذا در toListArray مقدار active=false می‌شود و رزرو ممکن نیست.

۱۲. مراحل پیاده‌سازی (به‌ترتیب و به‌تفکیک ریپو)

مطابق CLAUDE.md: ابتدا بک‌اند clinicpro، سپس مستندسازی API، سپس کلاینت‌ها.

الف) clinicpro (بک‌اند):

  1. افزودن فیلدهای managed_by, owner_status, source, source_ref, claimed_at و nullable کردن user_id در Doctor + migration در migrations/.
  2. پاک‌سازی داده و افزودن ایندکس یکتای (source, medical_system_code).
  3. دستور کنسول app:doctors:import-irimc (با --dry-run، گزارش، تراکنش).
  4. دستور/سیدر ساخت کاربر «مالک سیستمی».
  5. موجودیت/جدول DoctorClaim + اندپوینت‌های claim و approve/reject.
  6. توسعه‌ی فیلتر owner_status در GET /api/v1/doctors و به‌روزرسانی چک‌های مالکیت.
  7. به‌روزرسانی docs/api/* (طبق قانون استاندارد پروژه) و افزودن این سند به مستندات.

ب) nobat724_front: 8. هم‌ترازی services/response.js با قالب‌های جدید. 9. دکمه‌ی «این پروفایل من است» روی کارت پزشکِ unclaimed + صفحه‌ی فرم تصاحب (فارسی، جلالی، RTL).

ج) clinic-pro-tauri (در صورت نیاز): 10. مدیریت owner_status/active=false در لیست پزشکان و بررسی مرز sync محلی.

د) بازبینی نهایی: 11. تست ایمپورت روی نمونه‌ی ۱۶۰ رکورد، تست جریان claim سرتاسری، و بازسازی کاربران تست (ddev exec php create_test_users.php).


۱۳. تصمیمات باز و ریسک‌ها

  • گزینه A در برابر B: این سند گزینه A (nullable کردن user_id + managed_by) را توصیه می‌کند چون جدول users را با کاربران جعلی آلوده نمی‌کند و مدل مالکیت را صریح می‌سازد. هزینه‌اش: از دست رفتن قید یکتای دیتابیسی روی user_id و انتقال آن به سطح اپلیکیشن.
  • تأیید ادمین در برابر انتقال خودکار: پیش‌فرض فاز اول تأیید دستی ادمین است (امن‌تر برای هویت پزشک). خودکارسازی بعداً با اتکا به تأیید کد ملی افزوده می‌شود.
  • کیفیت داده‌ی نظام پزشکی: برخی رکوردها ممکن است فاقد specialty_id/city_id معتبر باشند؛ گزارش ایمپورت باید این‌ها را شفاف کند.
  • حریم خصوصی: نمایش عمومی نام و کد نظام پزشکی پیش از رضایت پزشک، ملاحظه‌ی حقوقی دارد و باید با سیاست پلتفرم بررسی شود.
  • یکتایی موبایل مالک سیستمی: مقدار رزروشده باید تضمیناً هرگز با موبایل واقعی کاربر تداخل نکند.

۱۴. مرجع نمونه‌ی داده

نمونه‌ی یک رکورد ورودی از doctors.json (۱۶۰ رکورد، همگی mobileNumber: null):

{
  "name": "دکتر فرخنده حسینی",
  "gender": "woman",
  "medicalSystemCode": "145657",
  "mobileNumber": null,
  "degree": "general",
  "info": "دکترای حرفه‌ای پزشکی",
  "specialty_id": 1,
  "specialty_name": "پزشک عمومی",
  "state_id": 23,
  "state_name": "کهگیلویه و بویراحمد",
  "city_id": 123,
  "city_name": "یاسوج",
  "profile_url": "https://membersearch.irimc.org/member/profile?id=02058131-...",
  "source_url": "https://membersearch.irimc.org"
}