diff --git a/docs/api/payment.md b/docs/api/payment.md
index 02b6e5ee..5b80ad0d 100644
--- a/docs/api/payment.md
+++ b/docs/api/payment.md
@@ -28,7 +28,7 @@
 [درگاه بانک / شاپرک]  پرداخت کاربر
    │  (۳) بازگشت به callbackUrl بک‌اند
    ▼
-[PaymentController::callback]   (عمومی، محدود به IP شاپرک مگر تست)
+[PaymentController::callback]   (عمومی؛ ملت/سپ ریدایرکت مرورگر → بدون IP-check، امنیت با tamper+verify)
    │  gateway->verify()؛ بررسی مبلغ؛ جلوگیری از replay (reference_id یکتا)؛ ست وضعیت
    │  post-action: confirm نوبت / فعال‌سازی اشتراک / شارژ کیف‌پول + کمیسیون + پیامک
    │  (۴) RedirectResponse → frontend_address?payment_uuid=..&status=..   (همان دامنهٔ مبدأ)
@@ -271,7 +271,7 @@ Payment gateway callback. Called by the bank after user completes (or cancels) p
 
 **نکته IPG ملت:** طبق راهنمای درگاه ملت، `callBackUrl` باید روی **دامنهٔ ثبت‌شدهٔ پذیرنده** باشد و **IP مجاز نیست** (در غیر این صورت کد پاسخ `62` — «مسیر back call در دامنهٔ ثبت‌شده نیست»). بنابراین `APP_BASE_URL` در پروداکشن باید دقیقاً `https://clinic-pro.ir` (دامنهٔ ثبت‌شده نزد ملت/شاپرک) باشد.
 
-**Permission:** `PUBLIC` — called by the gateway, not the user (محدود به IP‌های شبکهٔ شاپرک `isAllowedCallbackIp`؛ در `test_mode` بدون محدودیت IP)
+**Permission:** `PUBLIC`. **نکتهٔ مهم:** درگاه‌های **ملت و سپ** نتیجه را با **ریدایرکتِ مرورگرِ کاربر** (POST/GET) برمی‌گردانند، نه server-to-server؛ پس IP دریافتی، IPِ کاربر است و **allowlist شاپرک اعمال نمی‌شود** (برای `gateway ∈ {mellat, sep}` و نیز `test_mode`). در غیر این صورت هر callback واقعی — از جمله «لغو» توسط کاربر — با «دسترسی غیرمجاز» رد می‌شد. امنیت از طریق **چک ضد-دستکاری** (`RefId==gateway_token`، `SaleOrderId==payment.id`) و **verify سمت بانک** در `PaymentManager` تأمین می‌شود. `isAllowedCallbackIp` فقط برای درگاه‌های آیندهٔ server-to-server معنی دارد.
 
 ### Path Parameters
 | Param | Type | Description |
diff --git a/src/Payment/Controller/PaymentController.php b/src/Payment/Controller/PaymentController.php
index 0bd6370f..9e588833 100644
--- a/src/Payment/Controller/PaymentController.php
+++ b/src/Payment/Controller/PaymentController.php
@@ -285,9 +285,12 @@ class PaymentController extends BaseController
     public function callback(string $gateway, Request $request): \Symfony\Component\HttpFoundation\Response
     {
         $clientIp = $request->getClientIp() ?? '';
-        // در حالت تست یا sandbox ملت، callback از IPی خارج از رنج شاپرک می‌آید؛ IP-check رد می‌شود.
-        $bypassIp = $this->gateways->isTestMode()
-            || ($gateway === 'mellat' && $this->gateways->isMellatSandbox());
+        // درگاه‌های ملت و سپ نتیجه را با ریدایرکتِ مرورگرِ کاربر (POST/GET) برمی‌گردانند،
+        // نه server-to-server؛ پس IP دریافتی، IPِ کاربر است و allowlist شاپرک اعمال نمی‌شود
+        // (در غیر این صورت هر callback واقعی — از جمله «لغو» — رد می‌شد). امنیت از طریق چک
+        // ضد-دستکاری (RefId/SaleOrderId) و verify سمت بانک در PaymentManager تأمین می‌شود.
+        $browserRedirectGateways = ['mellat', 'sep'];
+        $bypassIp = $this->gateways->isTestMode() || in_array($gateway, $browserRedirectGateways, true);
         if (!$bypassIp && !$this->isAllowedCallbackIp($clientIp)) {
             return $this->renderPaymentResult('forbidden');
         }