feat: implement cancellation policy, no-show tracking, and waitlist management

- Add implementation notes for cancellation and waitlist features.
- Create task documentation outlining goals, current status, and acceptance criteria for cancellation policy and resource utilization reporting.
- Establish architecture for domain events and outbox pattern to ensure reliable event publishing.
- Define database schema for domain events and necessary queries for resource utilization and plan accuracy reports.
- Implement detailed implementation notes covering edge cases, testing strategies, and documentation requirements.
This commit is contained in:
hamed
2026-07-30 11:43:58 +03:30
parent 1d338503c8
commit 021d0eb6b2
62 changed files with 8098 additions and 0 deletions
@@ -0,0 +1,202 @@
# معماری — تسک ۰۹
## ساختار فایل
```
src/Policy/
├── Entity/
│ ├── Policy.php
│ └── PolicyVersionLog.php
├── Condition/
│ ├── ConditionEvaluator.php # ارزیابی شرط
│ ├── FieldRegistry.php # فهرست بستهٔ فیلدها
│ ├── OperatorRegistry.php # فهرست بستهٔ عملگرها
│ └── PolicyContext.php # داده‌های در دسترس قانون
├── Effect/
│ ├── EffectRegistry.php
│ └── Combiner.php # جدول ترکیب اثرها (مستند بند ۸)
├── Engine/
│ ├── PolicyResolver.php # انتخاب قوانین مرتبط + حل تناقض
│ ├── SelectionPolicyEngine.php
│ ├── EligibilityPolicyEngine.php
│ ├── ResourcePolicyEngine.php
│ ├── TimingPolicyEngine.php
│ ├── SpacingPolicyEngine.php # ← تنها موتوری که SQL تولید می‌کند
│ └── PricingPolicyEngine.php
├── Controller/PolicyController.php
└── Repository/PolicyRepository.php
```
شش موتور جدا، نه یک `PolicyEngine` بزرگ. هر کدام ورودی و خروجی نوع‌دار خودش را دارد
و در نقطهٔ متفاوتی از زنجیره صدا زده می‌شود — ادغامشان یعنی یک کلاس با شش دلیل تغییر.
## `Policy`
```php
class Policy
{
use TenantOwnedTrait;
public const CATEGORIES = ['selection','eligibility','resource','timing','spacing','pricing'];
private string $name;
private string $category;
private ?Branch $branch = null; // null = همهٔ شعب محیط
private int $priority = 0;
private int $version = 1;
private ?int $validFrom = null;
private ?int $validTo = null;
private bool $active = false; // ← پیش‌فرض غیرفعال، تا آزمایش شود
private array $conditions = []; // JSON — فهرست بسته
private array $effects = []; // JSON — فهرست بسته
private int $specificity = 0; // محاسبه‌شده، برای حل تناقض
}
```
`active = false` پیش‌فرض عمدی است — مستند بند ۸: «قبل از اینکه یک قانون واقعاً فعال شود،
باید بشود آن را روی داده واقعی اجرا کرد». تسک ۱۰ همین را می‌سازد.
## شرط — فهرست بسته
```json
{
"all": [
{ "field": "service.category_path", "op": "contains", "value": "جراحی" },
{ "field": "patient.age", "op": "gte", "value": 18 }
],
"any": [
{ "field": "patient.tags", "op": "in", "value": ["vip", "gold"] }
]
}
```
فقط `all` و `any` در **یک** سطح. تودرتویی ممنوع — مستند بند ۸: قانون باید قابل تبدیل به
کوئری باشد و تودرتویی دلخواه یعنی همان کد دلخواهی که ممنوع شده.
### `FieldRegistry` — فهرست کامل
| دامنه | فیلدها |
|---|---|
| `service` | `id`, `category_path`, `tags`, `session_count` |
| `options` | `ids`, `group_ids`, `count` |
| `patient` | `age`, `gender`, `tags`, `last_session_at`, `completed_sessions_count` |
| `booking` | `at`, `day_of_week`, `branch_id`, `channel` (`online`\|`panel`\|`phone`) |
| `plan` | `total_minutes`, `total_price_rials` |
هر فیلد جدید باید **صریحاً** اینجا اضافه شود. `FieldRegistry` هم schema را برای
`GET /policy-schema` تولید می‌کند و هم استخراج مقدار از `PolicyContext` را انجام می‌دهد —
یک منبع حقیقت، پس فیلدی که در فرم هست و در ارزیابی نیست، ممکن نمی‌شود.
### `OperatorRegistry`
`eq`, `neq`, `gt`, `gte`, `lt`, `lte`, `in`, `not_in`, `between`, `contains`, `days_since`
`days_since` عملگر ویژهٔ مستند است («تعداد روز گذشته») و روی فیلدهای زمانی کار می‌کند.
## اثر — فهرست بسته per دسته
| دسته | اثرهای مجاز |
|---|---|
| `selection` | `require_option`, `forbid_option`, `auto_add_option` |
| `eligibility` | `deny` (با پیام), `require_flag` |
| `resource` | `add_requirement`, `restrict_requirement` |
| `timing` | `min_duration`, `add_duration` |
| `spacing` | `min_days_since_last`, `max_days_since_last`, `deny_weekday` |
| `pricing` | `discount_percent`, `discount_fixed`, `surcharge_percent`, `surcharge_fixed` |
اثر خارج از دستهٔ خودش → `422` هنگام ذخیره. این جدول عیناً در `GET /policy-schema` می‌آید.
## حل تناقض — `PolicyResolver`
```php
usort($policies, function (Policy $a, Policy $b) {
return [$b->getPriority(), $b->getSpecificity(), $a->getCreatedAt()]
<=> [$a->getPriority(), $a->getSpecificity(), $b->getCreatedAt()];
});
```
سه معیار به ترتیب مستند: اولویت بالاتر → اختصاصی‌تر → قدیمی‌تر.
`specificity` هنگام ذخیره محاسبه و ذخیره می‌شود (نه در زمان اجرا):
```
+8 branch مشخص
+4 service مشخص در شرط
+2 service_category مشخص در شرط
+1 هر شرط اضافه
```
## ترکیب اثرها — `Combiner` (جدول مستند بند ۸)
| نوع اثر | قاعده | پیاده‌سازی |
|---|---|---|
| `min_duration` | بیشترین برنده | `max()` |
| `add_duration` | جمع | `array_sum()` |
| `add_requirement` | همه، تکراری حذف | union روی `groupKey` |
| `restrict_requirement` | اشتراک محدودیت‌ها | `array_intersect` روی کاندیدها |
| `discount_percent` | پشت‌سرهم به ترتیب اولویت، با سقف | حلقهٔ ضربی + `min($total, $cap)` |
| `deny` / `forbid_option` | یکی کافی است | short-circuit |
`Combiner` یک کلاس خالص و بدون I/O — تست واحد کامل بدون دیتابیس.
## `SpacingPolicyEngine` — تنها موتور SQL-ساز
مستند بند ۸: «قوانین مربوط به فاصله زمانی باید قابل تبدیل به کوئری دیتابیس باشند، وگرنه
جستجوی وقت آزاد کند می‌شود».
```php
/** به‌جای فیلتر کردن ۹۰ روز اسلات در PHP، یک بازهٔ ممنوعه برمی‌گرداند. */
public function forbiddenRanges(PolicyContext $ctx): array
{
// قانون: min_days_since_last = 21
// آخرین جلسهٔ بیمار برای این سرویس: 1405/05/01
// → بازهٔ ممنوعه: [آخرین جلسه, آخرین جلسه + 21 روز)
// یک کوئری برای «آخرین جلسه»، بعد محاسبهٔ بازه در PHP
}
```
`AvailabilityEngine` این بازه‌ها را **پیش از** تولید کاندیدها به `CandidateGenerator` می‌دهد
تا آن نقطه‌ها هرگز ساخته نشوند — نه اینکه بعد فیلتر شوند.
## نسخه‌بندی
```
POST /policy/{uuid}/version { valid_from: …, conditions: …, effects: … }
├─ نسخهٔ فعلی: valid_to = new.valid_from - 1
├─ ردیف جدید در policy_version_log با snapshot کامل نسخهٔ قبلی
└─ policy.version++ و مقادیر جدید روی همان ردیف
```
قانون **ویرایش نمی‌شود** — هر تغییر نسخهٔ جدید با تاریخ شروع می‌سازد. نوبت‌ها
`{policy_id, version}` را ذخیره می‌کنند (`applied_policy_ids` تسک ۰۸)، پس فاکتور دیروز
با تغییر امروز خراب نمی‌شود.
`policy_version_log` snapshot کامل نگه می‌دارد نه diff: بازسازی نسخهٔ قدیم باید یک
`SELECT` باشد، نه اعمال زنجیرهٔ diff.
## نقاط اتصال — همه از قبل آماده‌اند
```php
// تسک ۰۵ — AppointmentPlanBuilder::build() مرحلهٔ ۷
return $this->policies->applyToPlan($withResources);
// ↑ ResourcePolicyEngine + TimingPolicyEngine
// تسک ۰۶ — AvailabilityEngine::search() مرحلهٔ ۶
return $this->policies->filterSlots($result, $req);
// ↑ SpacingPolicyEngine (به‌صورت forbiddenRanges، پیش از تولید کاندید)
// تسک ۰۷ — BookingService::confirm() مرحلهٔ ۳
$this->policies->assertEligibility($appointment);
// ↑ EligibilityPolicyEngine
// تسک ۰۸ — PricingEngine::quote() مرحلهٔ ۳
$lines = $this->discounts->apply($lines, $req);
// ↑ PricingPolicyEngine + DiscountEngine موجود
// تسک ۰۴ — ServiceSelectionValidator::validate()
$errors = array_merge($errors, $this->policies->validateSelection($ctx, ));
// ↑ SelectionPolicyEngine
```
هیچ امضایی عوض نمی‌شود — این دقیقاً دلیلی است که آن قلاب‌ها از روز اول گذاشته شدند.
@@ -0,0 +1,126 @@
# دیتابیس — تسک ۰۹
## `policies`
| ستون | نوع | توضیح |
|---|---|---|
| `id` | INT PK AI | |
| `uuid` | VARCHAR(36) UNIQUE | |
| `entity_type` / `entity_id` | VARCHAR(10) / INT NOT NULL | |
| `branch_id` | INT NULL | NULL = همهٔ شعب — FK ON DELETE CASCADE |
| `name` | VARCHAR(200) NOT NULL | «خدمات جراحی به جراح نیاز دارند» |
| `category` | VARCHAR(20) NOT NULL | یکی از شش دسته |
| `priority` | SMALLINT NOT NULL DEFAULT 0 | |
| `specificity` | SMALLINT NOT NULL DEFAULT 0 | محاسبه‌شده هنگام ذخیره |
| `version` | SMALLINT NOT NULL DEFAULT 1 | |
| `valid_from` | INT NULL | |
| `valid_to` | INT NULL | |
| `active` | TINYINT(1) NOT NULL DEFAULT 0 | **پیش‌فرض غیرفعال** |
| `conditions` | JSON NOT NULL | |
| `effects` | JSON NOT NULL | |
| `created_at`/`updated_at` | INT NOT NULL | |
```sql
KEY idx_policies_lookup (entity_type, entity_id, category, active, valid_from)
KEY idx_policies_branch (branch_id, category, active)
```
`idx_policies_lookup` کوئری داغ است: «قوانین فعال دستهٔ X این محیط که امروز معتبرند».
با ۶ دسته و معمولاً < ۵۰ قانون per محیط، این کوئری همیشه ارزان است — و باید بماند.
اگر روزی قوانین به هزاران رسیدند، کش per (محیط، دسته) اضافه شود، نه ایندکس پیچیده‌تر.
## `policy_version_log`
```sql
CREATE TABLE policy_version_log (
id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,
policy_id INT NOT NULL,
version SMALLINT NOT NULL,
snapshot JSON NOT NULL, -- کل قانون در آن نسخه، نه diff
valid_from INT NULL,
valid_to INT NULL,
changed_by INT NULL, -- FK users ON DELETE SET NULL
changed_at INT NOT NULL,
UNIQUE KEY uniq_policy_version (policy_id, version),
KEY idx_pvl_policy (policy_id, version),
CONSTRAINT fk_pvl_policy FOREIGN KEY (policy_id) REFERENCES policies(id) ON DELETE CASCADE
);
```
`snapshot` کامل است، نه diff: بازسازی نسخهٔ ۳ از یک قانون که الان نسخهٔ ۹ است، باید یک
`SELECT` باشد. حجم ناچیز (JSON چند کیلوبایتی × چند ده نسخه).
## هیچ تغییری در `discount_rules`
جدول و entity موجود دست‌نخورده می‌مانند. `PricingPolicyEngine` **هر دو** را می‌خواند:
```php
$effects = array_merge(
$this->discountEngine->evaluate($ctx), // DiscountRule موجود
$this->pricingPolicies->evaluate($ctx), // Policy دستهٔ pricing
);
$combined = $this->combiner->combine($effects); // ترکیب واحد
```
دلیل عدم مهاجرت در implementation_notes بند ۱.
## `applied_policy_ids` — تسک ۰۸
ستون از قبل در `price_snapshots` هست. قرارداد مقدارش اینجا تعیین می‌شود:
```json
[
{ "source": "policy", "id": 12, "version": 3, "name": "تخفیف VIP" },
{ "source": "discount_rule", "id": 5, "version": 1, "name": "تخفیف تولد" }
]
```
`name` کپی متنی — همان دلیل `price_snapshot_lines.label`: قانون ممکن است حذف شود.
## ذخیرهٔ قوانین اعمال‌شده روی خودِ نوبت
قوانین غیرقیمتی هم باید ثبت شوند (مستند: «هر نوبت فهرست قانون‌هایی که رویش اعمال شده را
ذخیره می‌کند»)، ولی `price_snapshots` جای قوانین منبع و زمان نیست.
```sql
ALTER TABLE appointments
ADD COLUMN applied_policies JSON NULL;
```
همان قرارداد بالا. یک ستون JSON کافی است — هیچ کوئری‌ای روی آن زده نمی‌شود، فقط برای
آدیت و پاسخ به «چرا این نوبت ۷۵ دقیقه شد؟» خوانده می‌شود.
## Migration
```bash
ddev exec php bin/console doctrine:migrations:diff --no-interaction
ddev exec php bin/console doctrine:migrations:migrate --no-interaction
```
بدون backfill. هیچ قانونی از قبل وجود ندارد و `DiscountRule` ها سر جایشان می‌مانند.
## نمونهٔ داده برای تست
```bash
ddev exec php bin/console app:policy:seed-examples --tenant=clinic:12 --force
```
پنج قانون نمونه (یکی از هر دسته جز `selection`)، همه با `active=false` تا کلینیک اول
آزمایششان کند:
```
resource | خدمات جراحی به جراح نیاز دارند
timing | حداقل مدت درمان پیچیده یک ساعت است
spacing | حداقل ۲۱ روز از جلسهٔ قبلی لیزر
eligibility | بیمار زیر ۱۸ سال بدون رضایت والدین نمی‌شود
pricing | بیمار VIP ده درصد تخفیف
```
این نمونه‌ها هم مستندات زنده‌اند و هم داده تست تسک ۱۰.
## طبقه‌بندی tenant
| جدول | وضعیت |
|---|---|
| `policies` | جفت tenant |
| `policy_version_log` | `AGGREGATE_CHILDREN` → ریشه `Policy` |
@@ -0,0 +1,187 @@
# نکات پیاده‌سازی — تسک ۰۹
## ۱. چرا `DiscountRule` مهاجرت نمی‌کند
وسوسه‌اش زیاد است: `DiscountRule` عملاً یک `Policy` دستهٔ `pricing` است. ولی:
- `DiscountEngine` روی پرونده (`PatientRecord`) و مراجعه هم اجرا می‌شود، نه فقط نوبت
- `DiscountsPage.tsx` و `docs/api/discount.md` و تست‌های موجود روی همان قرارداد‌ند
- شش نوع تخفیفش (`patient_tag`, `occasion`, `visit_count`, …) دقیقاً همان شرط‌های
`FieldRegistry` نیستند و نگاشت یک‌به‌یک ندارند
هزینهٔ مهاجرت بالا و سودش صفر است. `PricingPolicyEngine` هر دو را می‌خواند و
`Combiner` نتیجه‌شان را یکجا ترکیب می‌کند. **ولی** یک قاعده لازم است:
> تخفیف جدید در `DiscountRule` ساخته می‌شود اگر روی مراجعه هم کار می‌کند؛ در `Policy`
> اگر فقط قیمت نوبت را عوض می‌کند. این را در `docs/api/policy.md` بنویس.
## ۲. `FieldRegistry` تنها منبع حقیقت
```php
final class FieldRegistry
{
private const FIELDS = [
'patient.age' => ['type' => 'int', 'ops' => ['eq','gt','gte','lt','lte','between']],
'patient.tags'=> ['type' => 'array', 'ops' => ['in','not_in','contains']],
// …
];
public function schema(): array; // برای GET /policy-schema
public function extract(string $field, PolicyContext $ctx): mixed; // برای ارزیابی
public function assertValid(string $field, string $op): void; // برای ذخیره
}
```
سه مسئولیت روی یک آرایه. اگر schema و extract جدا باشند، فیلدی در فرم ظاهر می‌شود که
ارزیابی نمی‌شود — و قانونی که همیشه false است، بدترین باگ این سیستم است چون خطا نمی‌دهد.
## ۳. قانون خاموش هرگز نباید بی‌صدا false باشد
```php
// ❌
$value = $ctx->get($field) ?? null;
if ($value === null) return false; // قانون بی‌صدا رد می‌شود
// ✅
if (!$this->registry->has($field)) {
throw new \LogicException("فیلد ناشناخته در قانون: {$field}"); // نباید ممکن باشد؛ ذخیره جلویش را گرفته
}
$value = $this->registry->extract($field, $ctx);
if ($value === self::UNAVAILABLE) {
$this->logger->warning('policy_field_unavailable', ['policy' => $id, 'field' => $field]);
return false; // با لاگ، نه سکوت
}
```
مثال واقعی: قانون روی `patient.last_session_at` برای بیمار جدید. مقدار وجود ندارد و
قانون باید رد شود — ولی با لاگ، تا اگر کلینیک گفت «قانونم کار نمی‌کند» جواب داشته باشیم.
## ۴. `spacing` — کوئری، نه حلقه
بدترین اشتباه ممکن در این تسک:
```php
// ❌ فاجعهٔ کارایی — ۹۰ روز × ده‌ها اسلات × یک کوئری
foreach ($slots as $slot) {
$last = $this->appointmentRepo->findLastSession($patient, $service);
if ($slot['start'] - $last < $minDays * 86400) continue;
}
```
```php
// ✅ یک کوئری، بعد بازهٔ ممنوعه
$last = $this->appointmentRepo->findLastCompletedAt($patient, $service); // ۱ کوئری
if ($last !== null) {
$forbidden[] = ['start' => $last, 'end' => $last + $minDays * 86400];
}
// بازه به CandidateGenerator داده می‌شود → آن نقطه‌ها ساخته نمی‌شوند
```
`AvailabilityPerformanceTest` تسک ۰۶ باید **با قوانین فعال** هم سبز بماند. اگر بعد از این
تسک قرمز شد، دلیلش همین است.
## ۵. ترتیب اعمال تخفیف — پشت‌سرهم
```php
$remaining = $subtotal;
foreach ($sortedPolicies as $policy) { // به ترتیب اولویت
$amount = intdiv($remaining * $policy->percent(), 100);
$remaining -= $amount;
$lines[] = PriceLine::discount($policy->getName(), -$amount);
}
```
نه جمع درصدها. ۴۰٪ سپس ۱۰٪ = ۴۶٪ کل، نه ۵۰٪. مستند بند ۸ صریح: «به ترتیب اولویت پشت
سر هم».
## ۶. `combinable` و short-circuit
```php
foreach ($sorted as $policy) {
if (!$this->conditions->matches($policy, $ctx)) continue;
$applied[] = $policy;
if (!$policy->isCombinable()) break; // ← اولین غیرترکیب‌شدنی، پایان
}
```
قانون غیرترکیب‌شدنی با اولویت بالا، بقیه را می‌بلعد. این همان رفتار `DiscountRule` موجود
است و باید یکسان بماند، وگرنه دو دستهٔ تخفیف دو رفتار متفاوت می‌گیرند.
اثر `deny` استثناست: **همیشه** short-circuit، مستقل از `combinable`.
## ۷. نسخه‌بندی — ویرایش ممنوع
```php
// PolicyController: PATCH وجود ندارد. فقط:
POST /policy/{uuid}/version
```
`PATCH` روی محتوای قانون عمداً نیست. تنها چیزهایی که بدون نسخهٔ جدید تغییر می‌کنند:
`active`، `name`. شرط و اثر و اولویت → نسخهٔ جدید.
اگر کاربر گفت «فقط می‌خواهم غلط املایی نام را درست کنم» — `name` مجاز است. هر چیزی که
روی **محاسبه** اثر دارد، نه.
## ۸. edge case ها
| حالت | رفتار درست |
|---|---|
| هیچ قانونی وجود ندارد | همه‌چیز مثل قبل — تست سازگاری اجباری |
| قانون فعال با `valid_from` آینده | اعمال نمی‌شود |
| دو قانون `deny` | یکی کافی است؛ پیام اولی (بالاترین اولویت) نمایش داده می‌شود |
| قانون `add_requirement` که هیچ منبع واجد شرایطی ندارد | `NoEligibleResourceException` با پیام شامل نام قانون: «قانون X جراح می‌خواهد ولی جراحی در این شعبه نیست» |
| قانون `min_duration` کمتر از مدت فعلی | بی‌اثر (`max`) |
| قانون `spacing` برای بیمار مهمان بدون سابقه | رد نمی‌کند، اعمال نمی‌شود |
| قانون روی `booking.channel = online` و ثبت از پنل | اعمال نمی‌شود |
| `conditions` خالی (`{}`) | همیشه true — مجاز، ولی در UI هشدار «این قانون روی همهٔ نوبت‌ها اعمال می‌شود» |
| قانون دستهٔ `resource` با اثر `discount_percent` | `422` هنگام ذخیره |
| نسخهٔ جدید با `valid_from` گذشته | `422` — نسخه گذشته را عوض نمی‌کند |
| حذف قانونی که در `applied_policy_ids` نوبت‌هاست | مجاز — `name` کپی شده و فاکتور سالم است |
سطر ماقبل آخر مهم است: `valid_from` گذشته یعنی بازنویسی تاریخ، که قانون پنجم مستند را
نقض می‌کند.
## ۹. تست
```
tests/Policy/ConditionEvaluatorTest.php ← واحد، بدون DB
- همهٔ عملگرها روی همهٔ نوع‌ها
- all/any
- فیلد ناموجود → false با لاگ
tests/Policy/CombinerTest.php ← واحد
- min_duration: max برنده
- add_duration: جمع
- add_requirement: union بدون تکرار
- restrict_requirement: اشتراک
- discount: پشت‌سرهم (۴۰ سپس ۱۰ → ۴۶ کل)
- deny: یکی کافی
tests/Policy/PolicyResolverTest.php
- اولویت > اختصاصی‌بودن > قدمت (سه سناریوی جدا)
- combinable=false short-circuit
tests/Policy/SpacingPolicyEngineTest.php
- بازهٔ ممنوعه درست
- بیمار بدون سابقه → بی‌اثر
- تعداد کوئری ثابت (نه per slot)
tests/Policy/PolicyVersioningTest.php ← ⭐ قانون پنجم
- نوبت با نسخهٔ ۱ ثبت شد → نسخهٔ ۲ ساخته شد → فاکتور نوبت تغییر نکرد
- policy_version_log snapshot کامل دارد
- valid_from گذشته → 422
tests/Policy/PolicyIntegrationTest.php
- resource: نیازمندی اضافه در preview
- timing: مدت افزایش می‌یابد
- eligibility: confirm رد می‌شود با پیام فارسی
- pricing: ردیف تخفیف در snapshot
tests/Policy/PolicySchemaTest.php
- هر فیلد schema قابل extract است (نه فیلد نمایشی بی‌ارزیابی)
- اثر خارج از دسته → 422
tests/Policy/NoPolicyRegressionTest.php ← ⭐
- بدون هیچ قانون: خروجی preview/availability/quote بیت‌به‌بیت مثل تسک ۰۸
tests/Appointment/AvailabilityPerformanceTest.php ← باید با قوانین فعال هم سبز باشد
```
## ۱۰. مستندات
- `docs/api/policy.md` — endpoint ها + فهرست کامل فیلد/عملگر/اثر + قاعدهٔ
«`DiscountRule` یا `Policy`؟»
- `docs/architecture/policy-engine.md` — جدول حل تناقض، جدول ترکیب، دلیل ممنوعیت کد
دلخواه، و دلیل عدم مهاجرت `DiscountRule`
@@ -0,0 +1,97 @@
# تسک ۰۹ — موتور قوانین شش‌دسته‌ای
**فاز:** ۲ (قوانین) · **وابستگی:** ۰۵، ۰۶، ۰۸ · **زمان:** ۲۰-۲۴ ساعت
---
## هدف
مستند بند ۸: شش دستهٔ قانون، هر کدام با نقطهٔ اجرای مشخص، شرط از فهرست بسته،
اولویت‌دار، نسخه‌بندی‌شده، و **بدون کد دلخواه**.
| دسته | کِی اجرا می‌شود | نقطهٔ اتصال در کد |
|---|---|---|
| انتخاب (`selection`) | موقع انتخاب آیتم | `ServiceSelectionValidator` (تسک ۰۴) |
| صلاحیت بیمار (`eligibility`) | قبل از جستجوی وقت | `AvailabilityEngine::search` ابتدا · `BookingService::confirm` مرحلهٔ ۳ |
| منبع (`resource`) | موقع ساخت برنامه | `AppointmentPlanBuilder` مرحلهٔ ۷ (تسک ۰۵) |
| زمان (`timing`) | موقع ساخت برنامه | همان |
| فاصلهٔ زمانی (`spacing`) | موقع جستجوی وقت | `AvailabilityEngine` مرحلهٔ ۶ |
| قیمت (`pricing`) | بعد از نهایی شدن برنامه | `PricingEngine` مرحلهٔ ۳ (تسک ۰۸) |
همهٔ این قلاب‌ها در تسک‌های ۰۴ تا ۰۸ از قبل به‌صورت no-op گذاشته شده‌اند. این تسک
پُرشان می‌کند.
## وضعیت فعلی
`DiscountRule` + `DiscountEngine` تنها موتور قانون موجود است و **الگوی درستی** دارد:
```php
// src/Discount/Entity/DiscountRule.php
public const TYPES = [TYPE_PATIENT_TAG, TYPE_INVOICE_AMOUNT, TYPE_SPECIFIC_PATIENT,
TYPE_OCCASION, TYPE_SERVICE, TYPE_VISIT_COUNT]; // enum بسته ✅
private int $priority; // ✅
private bool $combinable; // ✅
private ?int $validFrom; // ✅
private ?int $validTo; // ✅
```
فقط دستهٔ «قیمت» را پوشش می‌دهد، نسخه‌بندی ندارد، و محیط آزمایش ندارد.
## دامنه
**هست:**
- `Policy` — قانون با دسته، شرط، نتیجه، اولویت، بازهٔ اعتبار، نسخه
- `PolicyVersionLog` — تاریخچهٔ نسخه‌ها (قانون ویرایش نمی‌شود، نسخه می‌گیرد)
- `ConditionEvaluator` — ارزیابی شرط از فهرست بسته
- شش موتور دسته، هر کدام یک کلاس
- حل تناقض: اولویت → اختصاصی‌بودن → قدمت
- ترکیب اثرها طبق جدول مستند بند ۸
- ثبت قانون‌های اعمال‌شده روی نوبت (`applied_policy_ids` تسک ۰۸)
**نیست:** فرم ساخت قانون و محیط آزمایش (تسک ۱۰ — همان تسک UI است).
`DiscountRule` موجود **مهاجرت نمی‌کند**؛ کنار `Policy` دستهٔ `pricing` زندگی می‌کند
(دلیل در implementation_notes).
## Endpoint ها
| متد | مسیر | توضیح |
|---|---|---|
| GET | `/api/v1/policies` | لیست با فیلتر دسته/وضعیت |
| POST | `/api/v1/policy` | ساخت (نسخهٔ ۱) |
| GET | `/api/v1/policy/{uuid}` | جزئیات + تاریخچهٔ نسخه |
| POST | `/api/v1/policy/{uuid}/version` | نسخهٔ جدید با تاریخ شروع |
| POST | `/api/v1/policy/{uuid}/activate` \| `/deactivate` | |
| GET | `/api/v1/policy-schema` | فهرست بستهٔ فیلدها، عملگرها و اثرها per دسته |
`GET /policy-schema` برای تسک ۱۰ حیاتی است: فرم ساخت قانون از همین schema ساخته می‌شود،
نه از کد hard-coded در فرانت.
## معیار پذیرش
- ✅ موفق: قانون «خدمات دسته جراحی به جراح نیاز دارند» (دسته `resource`) →
`POST /appointment-plan/preview` برای سرویسی در آن دسته، یک نیازمندی اضافه دارد.
- ✅ موفق: قانون «حداقل ۷ روز از جلسهٔ قبلی» (دسته `spacing`) → جستجوی وقت برای بیماری که
۳ روز پیش جلسه داشته، روزهای زودتر از روز هفتم را برنمی‌گرداند.
- ✅ موفق: قانون «بیمار زیر ۱۸ سال بدون رضایت والدین نمی‌شود» (دسته `eligibility`) →
`confirm` با `422` و پیام قابل فهم رد می‌شود.
- ✅ موفق: قانون «بیمار VIP ۱۰٪ تخفیف» (دسته `pricing`) → در `price_snapshot_lines` یک
ردیف `discount` با نام قانون ظاهر می‌شود و شناسه+نسخه در `applied_policy_ids` ثبت می‌شود.
- ✅ موفق (**قانون پنجم مستند**): بعد از ثبت نوبت، قانون نسخهٔ ۲ می‌گیرد →
نوبت قبلی همان نسخهٔ ۱ را در `applied_policy_ids` دارد و فاکتورش تغییر نمی‌کند.
- ✅ موفق: دو قانون «حداقل مدت» با مقادیر ۴۵ و ۶۰ دقیقه → **بیشترین** برنده است (۶۰).
- ✅ موفق: دو قانون «اضافه کردن زمان» ۱۰ و ۵ دقیقه → **جمع** می‌شوند (۱۵).
- ✅ موفق: یک قانون «ممنوعیت» → کل عملیات رد می‌شود، حتی اگر ده قانون مجازکننده باشند.
- ❌ خطا: شرط با فیلد خارج از فهرست بسته → `422` با نام فیلد مجاز.
- ❌ خطا: نتیجه با نوع اثر ناسازگار با دسته → `422`.
- ⚠️ مرزی: دو قانون با اولویت مساوی → اختصاصی‌تر (شعبه بر محیط، سرویس بر دسته) برنده.
- ⚠️ مرزی: باز هم مساوی → قانون **قدیمی‌تر** برنده (مستند بند ۸).
- ⚠️ مرزی: قانون با `valid_from` آینده → در محاسبهٔ امروز اعمال نمی‌شود.
- ⚠️ مرزی: هیچ قانونی وجود ندارد → همه‌چیز مثل قبل کار می‌کند (تست سازگاری).
- ⚠️ مرزی: قانون `spacing` باید **قابل تبدیل به کوئری** باشد؛ ارزیابی per-slot در PHP
برای ۹۰ روز غیرقابل قبول است (مستند بند ۸ صریح).
## خروجی
- `src/Policy/`
- `docs/api/policy.md` + سند معماری `docs/architecture/policy-engine.md`
- پر کردن همهٔ قلاب‌های no-op تسک‌های ۰۴ تا ۰۸